بندر ریگ بوشهر؛ سفر به دیار نخل و دریا و حماسه
به روز رسانی: 16 دی ، 1404 جاذبه های گردشگری
در میان شهرهای ساحلی استان بوشهر، نامی وجود دارد که شاید برای بسیاری تنها یادآور یک بندر کوچک باشد، اما در دل خود گنجینهای از هویت و فرهنگ جنوب را پنهان کرده است: بندر ریگ. این بندر کهن که گاه به اشتباه جزیره ریگ بوشهر نیز خوانده میشود، زادگاه میرمهنا، قهرمان مبارزه با استعمار هلند است. سفر به بندر ریگ، سفر به اعماق تاریخ است؛ جایی که معماری سنتی با بادگیرهایش، نخلستانهای سرسبز و ساحل ماسهای، تابلویی بینظیر از زندگی ساحلی را ترسیم کردهاند. اگر به دنبال مقصدی متفاوت هستید که آرامش دریا را داشته باشد و شما را با فرهنگ غنی مردمان خونگرم جنوب آشنا کند، بندر ریگ بوشهر انتخابی هوشمندانه است. در این مطلب با راهنمای کامل سفر به این منطقه آشنا میشوید.
بندر ریگ کجاست؟ نگین تاریخی دشتستان در ساحل خلیج فارس
بندر ریگ یکی از شهرهای قدیمی و استراتژیک استان بوشهر است که در بخش ریگ شهرستان گناوه واقع شده است. این بندر دقیقا در میانه راه بوشهر به گناوه قرار گرفته است. فاصله آن تا مرکز استان (بوشهر) حدود ۱۵۵ کیلومتر و تا شهرستان گناوه تنها ۱۵ کیلومتر است. موقعیت جغرافیایی بندر ریگ به گونهای است که از یک سو به آبهای نیلگون خلیج فارس و از سوی دیگر به دشتهای وسیع و نخلستانهای سرسبز محدود میشود.
از نظر تاریخی، قدمت بندر ریگ به دوران صفویه و حتی پیش از آن بازمیگردد. این شهر در گذشته یکی از مهمترین بنادر تجاری ایران بوده و نقشی کلیدی در مبادلات دریایی با کشورهای حاشیه خلیج فارس و هند داشته است. نام میرمهنا دوغابی، حاکم مقتدر بندر ریگ که در قرن دوازدهم هجری هلندیها را از جزیره خارک بیرون راند، با تاریخ این شهر گره خورده است. او با شجاعت و تدبیر توانست نیروهای هلندی را که جزیره خارک را اشغال کرده بودند، شکست بدهد و این پیروزی را به نام بندر ریگ و مردم دلیر خلیج فارس ثبت کند. امروزه آرامگاه این سردار ملی در بندر ریگ قرار دارد و یادمان مقاومت و غرور این سرزمین در برابر استعمار است.
مساحت شهر حدود ۵ کیلومتر مربع است و طبق آخرین سرشماریها، جمعیتی بالغ بر ۶ هزار نفر دارد که اکثرا به پیشه صیادی، تجارت دریایی و کشاورزی مشغول هستند. بافت قدیمی شهر با کوچههای باریک و خانههایی که هنوز معماری بومی خود را حفظ کردهاند، حس و حالی نوستالژیک را به گردشگران منتقل میکند.
بندر بوشهر
فرهنگ و آداب و رسوم مردم ریگ؛ همنشینی وحدت و سنت
فرهنگ مردم بندر ریگ، مانند سایر نقاط جنوب ایران، آمیختهای از خونگرمی، مهماننوازی و تدین است. ساکنان این منطقه اکثرا به زبان فارسی با گویش شیرین محلی صحبت میکنند که کلمات و اصطلاحات خاصی از زبان لری و عربی نیز در آن شنیده میشود. دین مردم بندر ریگ اسلام است و نکته جالب توجه، همزیستی مسالمتآمیز شیعیان و اهل تسنن در کنار یکدیگر است که نمادی از وحدت و برادری در این خطه محسوب میشود.
آداب و رسوم مردم ریگ در مراسمهای مذهبی و شادیها بسیار دیدنی است. مراسم عزاداری سنتی بوشهری با سینهزنیهای دایرهای و نوای سنج و دمام، در ایام محرم با شکوه خاصی در حسینیههای قدیمی شهر برگزار میشود. همچنین مراسمهایی مانند گرگشو (گرهگشا) در نیمه ماه رمضان که کودکان برای گرفتن عیدی به درب خانهها میروند، از سنتهای زنده و پابرجای این منطقه است.
پوشش مردان معمولا لباسهای راحت و مناسب هوای گرم است و زنان نیز از چادرهای رنگی و لباسهای محلی بندری استفاده میکنند که نشان از غنای فرهنگی و پایبندی به سنتها دارد. موسیقی محلی نیز جایگاه ویژهای در زندگی روزمره مردم دارد و نوای نیانبان در جشنها، شوری وصفناشدنی به پا میکند.
بندر ریگ
دلیل نامگذاری بندر ریگ چیست؟ روایت شن های روان
شاید برایتان سوال باشد که چرا این بندر زیبا به نام ریگ شناخته میشود. وجه تسمیه بندر ریگ به طبیعت جغرافیایی و بافت زمینشناسی آن بازمیگردد. کلمه ریگ در زبان فارسی به معنای شن و ماسه است. در گذشتههای دور، سواحل این منطقه پوشیده از تپههای ماسهای و شنهای روان (ریگزار) بود که تا نزدیکی خانهها پیشروی میکردند. در برخی متون تاریخی آمده است که این منطقه به دلیل وجود همین ریگزارهای وسیع که مانعی طبیعی در برابر نفوذ دشمنان بود، به بندر ریگ ایران شهرت یافت.
روایت دیگری نیز وجود دارد که نام ریگ را برگرفته از کلمه ریگپورت در نقشههای دریانوردان اروپایی میداند که به مرور زمان به بندر ریگ تغییر یافته است. اما نظریه اول که بر پایه ویژگیهای طبیعی منطقه است، مستندتر به نظر میرسد. جالب است بدانید که هنوز هم در بخشهایی از سواحل بکر اطراف شهر، میتوان تپههای ماسهای زیبایی را دید که یادآور نام باستانی این دیار هستند و منظرهای چشمنواز برای عکاسی خلق کردهاند.
چگونه به بندر ریگ در بوشهر برویم؟ راهنمای کامل مسیرها
برای رسیدن به بندر ریگ و لذت بردن از زیباییهای جزیره ریگ بوشهر (که در واقع شبهجزیرهای متصل به خشکی است)، گزینههای متنوعی پیش روی شماست. بسته به مبدا حرکت و بودجهتان، میتوانید یکی از روشهای زیر را انتخاب کنید:
سفر هوایی به بندر ریگ؛ سریع ترین مسیر تا خلیج فارس
راحتترین و سریعترین راه برای رسیدن به بندر ریگ، استفاده از هواپیما است. بندر ریگ فرودگاه اختصاصی ندارد، اما شما میتوانید با خرید بلیط هواپیما بوشهر به فرودگاه بینالمللی بوشهر سفر کنید. از فرودگاه بوشهر تا بندر ریگ حدود ۱.۵ تا ۲ ساعت رانندگی (با تاکسی یا خودروی کرایهای) فاصله دارید.
گزینه دیگر، پرواز به فرودگاه جزیره خارک (در صورت داشتن مجوز تردد) و سپس سفر دریایی به بندر ریگ است که البته معمول نیست. بنابراین، فرودگاه بوشهر بهترین دروازه ورود هوایی به این منطقه است.
بندر ریگ در بوشهر
سفر به بندر ریگ با اتوبوس؛ گزینه ارزان و اقتصادی
اگر از تهران یا شهرهای بزرگ قصد سفر دارید، اتوبوسهای VIP که به مقصد بوشهر یا گناوه حرکت میکنند، گزینهای مقرونبهصرفه هستند. اگر اتوبوس مستقیم به گناوه را سوار شوید، تنها ۱۵ کیلومتر با بندر ریگ فاصله خواهید داشت که با تاکسیهای خطی به راحتی قابل دسترسی است.
سفر به بندر ریگ با قطار؛ ترکیبی از ریل و جاده
استان بوشهر هنوز به شبکه ریلی کشور متصل نشده است. نزدیکترین ایستگاههای قطار به بندر ریگ، ایستگاه راه آهن شیراز یا اهواز هستند. شما میتوانید با قطار به شیراز یا اهواز بروید و سپس با اتوبوس یا سواری، مسیر باقیمانده را تا بندر ریگ طی کنید.
این روش طولانیتر است و بیشتر برای کسانی مناسب است که قصد دارند ترکیبی از چند شهر را ببینند.
سفر به بندر ریگ با خودرو شخصی؛ دل سپردن به جاده
برای عاشقان رانندگی، سفر با خودروی شخصی تجربهای متفاوت است. مسیر دسترسی به بندر ریگ از جاده ساحلی بوشهر-گناوه میگذرد که مناظر زیبایی دارد. اگر از تهران حرکت میکنید، باید از شهرهای قم، اصفهان و یاسوج (یا شیراز) عبور کنید تا به استان بوشهر و سپس بندر ریگ برسید.
بندر ریگ
فاصله بندر ریگ تا شهرهای مهم ایران
دانستن فواصل جادهای به شما کمک میکند تا زمانبندی دقیقتری برای سفرتان داشته باشید. فاصله بندر ریگ تا برخی از شهرهای ایران به شرح زیر است:
- فاصله بندر ریگ تا تهران: حدود ۱۰۵۰ کیلومتر (حدود ۱۲ تا ۱۳ ساعت رانندگی)
- فاصله بندر ریگ تا بوشهر: حدود ۱۵۵ کیلومتر (حدود ۲ ساعت رانندگی)
- فاصله بندر ریگ تا بندر عباس: حدود ۸۵۰ کیلومتر
- فاصله بندر ریگ تا اهواز: حدود ۳۳۰ کیلومتر (از مسیر دیلم و هندیجان)
- فاصله بندر ریگ تا گناوه: حدود ۱۵ کیلومتر (کمتر از ۲۰ دقیقه)
همچنین جالب است بدانید که فاصله تقریبی بندر سیراف بوشهر تا بندر ریگ حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ کیلومتر (از مسیر ساحلی) است. این دو بندر، هر دو در ساحل شمالی خلیج فارس و در استان بوشهر قرار دارند، با این تفاوت که بندر ریگ در شمال و بندر سیراف در جنوب شرقی استان واقع شده است.
بهترین زمان سفر به بندر ریگ برای شکار لحظه های ناب
بندر ریگ دارای آب و هوای گرم و مرطوب ساحلی است. انتخاب زمان مناسب سفر، کلید لذت بردن از جاذبههای این شهر است.
آب و هوای بندر ریگ در بهار؛ لطافت نسیم
اوایل بهار (فروردین و نیمه اول اردیبهشت) یکی از بهترین زمانها برای سفر به بوشهر است. هوا هنوز به گرمای طاقتفرسا نرسیده، دشتها سرسبز هستند و نسیم خنک دریا روحنواز است. اگر بلیط هواپیما تهران به بوشهر را برای این فصل رزرو کنید، شانس دیدن طبیعت زنده منطقه را خواهید داشت.
آب و هوای بندر ریگ در نوروز؛ اوج شلوغی و طراوت
در ایام نوروز، بندر ریگ میزبان بیشترین تعداد گردشگر است. دمای هوا بسیار مطبوع (بین ۲۰ تا ۲۵ درجه) است و امکان چادر زدن در سواحل و پارکهای ساحلی وجود دارد. بازارهای محلی در این ایام بسیار پررونق و زنده هستند.
بندر ریگ در بوشهر
آب و هوای بندر ریگ در تابستان؛ خرماپزان جنوب
تابستانهای بندر ریگ بسیار گرم و شرجی است. دما گاهی به بالای ۴۵ درجه میرسد و رطوبت هوا نفسگیر میشود. این فصل برای گردشگری عمومی توصیه نمیشود، مگر اینکه به قصد خرید (به دلیل خلوتی و تخفیفها) یا تجربه گرما و رسیدن فصل خرما (خرماپزان) سفر کنید.
آب و هوای بندر ریگ در پاییز؛ بازگشت اعتدال به هوا
از اواسط آبان ماه، هوا کمکم رو به خنکی میرود. پاییز فصلی عالی برای کسانی است که میخواهند از شلوغی نوروز دور باشند و در هوایی ملایم از ساحل لذت ببرند.
آب و هوای بندر ریگ در زمستان؛ بهار در دل سرما
زمستانهای جنوب، حکم بهار را دارد. ماههای دی و بهمن، بهترین زمان سفر به بندر ریگ است. هوا کاملا بهاری، گاهی همراه با بارانهای لطیف و دریایی آرام است که جان میدهد برای قایقسواری و پیادهروی.
جاهای دیدنی بندر ریگ؛ از تاریخ تا طبیعت
بندر ریگ با وجود وسعت کم، جاذبههای متنوعی را در دل خود جای داده که هر کدام داستانی برای گفتن دارند. برخی از اصلی ترین جاهای دیدنی در بندر ریگ به شرح زیر هستند:
- حسینیه خان بندر ریگ: یکی از بناهای تاریخی و ارزشمند بندر ریگ که قدمتی بیش از ۲۰۰ سال دارد. این حسینیه توسط خانهای منطقه ساخته شده و معماری آن با طاقها و ایوانهای زیبا، نمادی از معماری بومی است. مراسمهای عزاداری سنتی در این مکان& حال و هوای معنوی خاصی دارد.
- برج و باروی قدیمی: بقایای برجهای دیدهبانی که در گذشته برای حفاظت از شهر در برابر حملات دریایی ساخته شده بودند، هنوز در گوشه و کنار شهر دیده میشوند و یادآور دوران پر فراز و نشیب تاریخی هستند.
- ساحل ماسهای بندر ریگ: ساحل بندر ریگ یکی از تمیزترین و بکرترین سواحل استان بوشهر است. قدم زدن روی ماسههای نرم، تماشای غروب خورشید و دیدن لنجهای پهلو گرفته، آرامشی بینظیر به همراه دارد.
- نخلستان بندر ریگ: اطراف بندر ریگ با نخلستانهای انبوه خرما احاطه شده است. گشت و گذار در میان نخلهای بلند و نوشیدن چای در سایه آنها، تجربهای اصیل از جنوب است.
- جزیره میر مهنا: جزیرهای غیرمسکونی در نزدیکی بندر ریگ که به نام سردار مبارز منطقه نامگذاری شده است. این جزیره زیستگاه پرندگان دریایی است و با قایق میتوان به نزدیکی آن رفت.
پس از بازدید از جاذبههای بالا میتوانید از دیگر جاهای دیدنی گناوه و جاهای دیدنی بوشهر که در شهرها و روستاهای مختلف استان پراکنده شدهاند، دیدن کنید.
حسینیه خان بندر ریگ
بازارها و مراکز خرید بندر ریگ؛ خرید ارزان و باکیفیت
یکی از جذابیتهای اصلی شهرهای ساحلی جنوب، بازارهای تهلنجی است. بندر ریگ نیز به دلیل نزدیکی به کشورهای خلیج فارس، بازارهای پررونقی دارد. بازار بندر ریگ، بازاری سنتی است که در آن مایحتاج روزانه، ماهی تازه و محصولات بومی فروخته میشود.
همچنین بازارچه ساحلی بندر لیگ (بازار تهلنجی ریگ) مکانی عالی برای خرید کالاهای خارجی، لوازم خانگی، پوشاک، مواد غذایی و شکلاتهای خارجی با قیمتهای بسیار مناسب و معاف از گمرک است. بسیاری از مسافران صرفا برای خرید ارزان به این منطقه میآیند. اگر به دنبال خرید عمده یا سوغاتیهای خاص هستید، حتما سری به این بازارچه بزنید.
سوغات بندر ریگ؛ طعم و هنر جنوب
سفر بدون خرید سوغات کامل نمیشود. ممکن است برایتان این سوال به وجود آمده باشد که از بندر ریگ چه چیزی با خود ببریم، در جواب باید گزینههای زیر را به عنوان سوغات بوشهر در بندر ریگ به شما معرفی کنیم:
- خرمای کبکاب و زاهدی: مرغوبترین خرمای منطقه که طعمی شیرین و بافتی عالی دارد.
- ارده و شیره: محصولات کنجدی باکیفیت که سوغات معروف استان بوشهر است.
- حصیربافی: زیراندازها، سبدها و کلاههای حصیری که به دست زنان هنرمند محلی از برگ درخت نخل بافته میشوند.
- ماهی و میگو: اگر امکان حمل دارید، ماهیهای تازه جنوب (مانند شیر، شوریده و حلوا) بهترین سوغات هستند.
- مسقطی و حلواهای محلی: شیرینیهای سنتی که با ادویههای گرم جنوبی معطر شدهاند.
سوغات بندر ریگ
خوراکی ها و غذاهای محلی بندر ریگ؛ ضیافت ادویه ها
غذاهای بندر ریگ، جشنوارهای از طعمهای تند و دریایی است. حتما در سفرتان این غذاها را امتحان کنید:
- قلیه ماهی و میگو: خورشتی سبزرنگ و ترش و تند که با سبزیهای معطر (گشنیز و شنبلیله) و تمر هندی طبخ میشود.
- للک (گمنه): غذایی مقوی که با بلغور ریز گندم درست میشود و معمولا جایگزین برنج در کنار خورشت ماهی است.
- میگوپلو: پلویی خوشعطر با میگوهای تفت داده شده در پیاز و ادویه مخصوص بوشهری.
- ماهی شکمپر: ماهیهایی که شکمشان با سبزیجات، سیر و تمر هندی پر شده و در تنور یا روغن سرخ میشوند.
- رنگینک: دسری مقوی از خرما، ارده و گردو که با پودر دارچین تزیین میشود.
بهترین اقامتگاه های بندر ریگ استان بوشهر
بندر ریگ به دلیل بافت سنتیاش هتلهای ۵ ستاره آنچنانی ندارد، اما اقامتگاههای بومگردی و مهمانپذیرهای تمیزی دارد که تجربهای صمیمی را رقم میزنند. برای مثال، چندین خانه قدیمی بازسازی شده در شهر وجود دارند که با معماری سنتی و حیاط مرکزی، فضایی دلنشین را برای اقامت فراهم میکنند. همچنین بسیاری از مردم محلی، خانههای مبله خود را به مسافران اجاره میدهند که گزینهای اقتصادی و راحت برای اقامت خانوادهها است.
در نهایت، اگر به دنبال امکانات بیشتری هستید، میتوانید در بهترین هتل های گناوه (مانند هتل خور یا ستاره خلیج فارس) اقامت کنید و با طی کردن فاصله 15 دقیقهای، برای گشتوگذار به بندر ریگ بیایید.
سفر به بندر ریگ؛ تجربه طعم شیرین جنوب
بندر ریگ، این نگین پنهان در سواحل خلیج فارس، مقصدی است که شاید کمتر شناخته شده باشد؛ با این حال اما برای جویندگان اصالت و آرامش، بهشتی زمینی است. از قدم زدن در کوچههایی که بوی تاریخ و دریا میدهند تا چشیدن طعم بینظیر قلیه ماهی و خرید در بازارهای ارزان تهلنجی، همه و همه خاطراتی هستند که در جزیره ریگ بوشهر انتظار شما را میکشند. سفر به این دیار، سفر به سرزمین مردمی است که مهربانیشان به وسعت دریاست.
ما در آژانس گردشگری تریپ با ارائه بهترین نرخهای بلیط هواپیما بوشهر، همراه شما هستیم تا سفری بیدغدغه و خاطرهانگیز را تجربه کنید. اگر دلتان هوای جنوب کرده و میخواهید دمی از هیاهوی شهر دور شوید، همین حالا برنامه سفرتان را بچینید. بندر ریگ با نخلهای افراشته و دریای آرامش، برایتان آغوش گشوده است.
